کارنامه سیما در پوشش «فجر۳۷»/ نقد فیلم «نق زدن» نیست

کارنامه سیما در پوشش «فجر۳۷»/ نقد فیلم «نق زدن» نیست
calendar شنبه 27 بهمن 1397 در 17:49
برنامه‌های تلویزیون برای پوشش سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر، هرچند منسجم‌تر از سال‌های قبل بود اما به نظر می‌رسد هنوز با انتظارات از یک برنامه جامع سینمایی فاصله دارند.

سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر در حالی به پایان راه رسید که هم‌زمان با این رویداد دو برنامه سینمایی «هفت» و «نقد سینما» در شبکه‌های سه و پنج آغاز به کار کردند؛ برنامه‌هایی که پس از پوشش روزانه جشنواره فجر قرار است به‌صورت هفتگی روی آنتن بروند و تریبون سینمایی‌ها در سیما باشند.

امسال قرار بود برنامه‌های سینمایی تلویزیون با رویکردی منسجم‌تر روی آنتن بروند و بر همین مبنا برنامه «سینما دو» که حامد عنقا اجرای آن را برعهده داشت از چرخه برنامه‌های سینمایی حذف شد. همچنین برنامه «سینماگرام» با اجرای شاهرخ دولکو و به تهیه‌کنندگی میرمحمدحسین رضوی که گفته شد قرار نیست در طول جشنواره به پخش برسد با دو برنامه سینمایی در این ایام از شبکه چهار سیما روی آنتن رفت. با این حال و با مرور برنامه‌های سینمایی در طول برگزاری جشنواره فیلم فجر نمی‌توان گفت که امسال رویکرد جدیدی در برنامه‌ها وجود داشت و یا آنچه روی آنتن رخ داد اتفاقی بهتر از سال‌های گذشته بود.

در این گزارش نگاهی به عملکرد دو برنامه «هفت» و «نقد سینما» داشته‌ایم که در ایام جشنواره فیلم فجر به صورت هر شب روی آنتن رفتند و مروری هم بر برنامه‌هایی مانند «سینماگرام»، «شهر فرنگ» و «با همستان سینما» خواهیم داشت که به‌صورت ویژه بخشی از کنداکتور معمول خود را به این رویداد اختصاص دادند.

در این راستا در قالب گفتگو با چند کارشناس و منتقد سیما، مجموع عملکرد رسانه ملی در پوشش مهمترین جشنواره سینمایی کشور را به ارزیابی گذاشتیم.

هفت؛ پرحاشیه قبل از شروع اما بی‌سروصدا در پخش

برنامه «هفت» در جشنواره سال گذشته با اجرای رضا رشیدپور روی آنتن شبکه سه رفت و بعد از آن برای یافتن مجری جدید پخش آن متوقف شد. از آن زمان به بعد هر بار، نام این برنامه با مجریان جدید و رویکردها و تغییرات جدید مطرح می‌شد تا اینکه در چند ماه مانده به سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر تهیه‌کنندگی این برنامه از سعید پروینی به مجتبی امینی تغییر کرد. مجتبی امینی پیش از این بازیگر فیلم‌هایی چون «دل‌شکسته»، «رسوایی» و... بود و این روزها تهیه‌کنندگی سریال «گاندو» را نیز در دست دارد.

با حضور امینی پس از چندی محمدحسین لطیفی نیز به‌عنوان مجری این برنامه انتخاب شد و حاشیه‌ها برای درصدر ماندن اخبار «هفت» را در رسانه‌ها قوت بخشید.

لطیفی در همان ابتدا در مصاحبه‌ای بیان کرده بود که رویکرد «هفت» سابق را نمی‌پسندد و بنای او بر مهربانی با اهالی سینماست. وی همچنین در مصاحبه دیگری با  گفته بود که یکی از انتقاداتش به «هفت» حضور مسعود فراستی به عنوان منتقد ثابت است. انتقادی که در این فصل از برنامه «هفت» نه تنها رفع نشد بلکه باعث شد فراستی اجرای میز نقد این برنامه را به جای لطیفی به عهده بگیرد!

با این حال لطیفی توانست به وعده خود برای مهربانی با سینما پایبند باشد و «هفت» در مدت پخش در ایام جشنواره به گونه‌ای روی آنتن رفت که کمترین چالش را در این برنامه شاهد بودیم. لطیفی به عنوان یک کارگردان مطرح و شناخته شده سینما و تلویزیون در این مدت میزبان کارگردانان و بازیگران فیلم‌های سینمایی جشنواره فجر بود اما آنچنان که از یک برنامه چالشی مثل «هفت» انتظار می‌رفت گفتگوها به سمتی هدایت شد که کمتر حرف و خبری از آن به میان آید. گفتگوهای برنامه باعث شد حاشیه‌ها و خبرها درباره «هفت» تا قبل از شروع برنامه بیشتر باشد و حتی اگر هم حاشیه‌ای مطرح می‌شد باز هم به میز نقد این برنامه با اجرای فراستی مربوط می‌شد.

برنامه «هفت» البته در طول برگزاری تلاش کرد فقط به فیلم‌های سینمایی نپردازد و با دعوت از دست اندرکاران جشنواره گفتگوهایی با آنها را نیز برگزار کرد. همچنین یک آیتم جدید در برنامه ایجاد شد که در آن امیرحسین قیاسی کمدین «خندوانه» با حاشیه‌های جشنواره شوخی می‌کرد.

با این حال میزگردها و گفتگوهای لطیفی با اهالی سینما نتوانست فضای جدیدی را در عرصه رسانه رقم بزند. سطح گفتگوها اگرچه قرار نبود و قرار نیست که یک نقد تخصصی درباره فیلم‌های سینمایی باشد اما گاهی به سمت کلیات می‌رفت و یا به رزومه‌کاری و فعالیت‌های سینمایی یک بازیگر بدون هیچ ارتباطی با فیلمی که در جشنواره داشت، می‌پرداخت. در این گفتگوها سوالاتی از بازیگران و کارگردانان مطرح می‌شد که اگر همین سوالات توسط خبرنگاران از کارگردان پرسیده شود آن را به سخره گرفته و یا سطحی می‌پندارند.

در میز نقدهای تخصصی برنامه نیز گاهی با همان عبارات همیشگی فراستی مواجه می‌شدیم که اغلب معتقد است «فیلم بد است»، «درنیامده» یا عبارات مطلقی از این قبیل که فیلم «سقوط کامل کارگردان است»، «نماهای فاجعه بار» و عباراتی که شاید کمتر انتظار می‌رود در یک نقد تخصصی بر زبان رانده شود.

فراستی اما در یک چرخش محسوس در این رویکرد غالب، این‌بار درباره فیلم‌هایی که به آنها علاقمند بود از عناوینی همچون «شوک جشنواره» یاد کرد!

در مجموع حضور فراستی که از قسمت دوم  در برنامه ثابت شد، باعث شد برنامه کمی هم خبرساز شود و حتی تعریف و تمجیدها و یا انتقادات وی نسبت به فیلم ها، کارگردانان را به واکنش‌هایی در نشست‌های خبری جشنواره واداشت و باعث شد فراستی باز هم به حاشیه‌های یک برنامه تلویزیونی کمک کند؛ فراستی‌ای که این بار کمی هم مهربان‌تر است و به چند فیلم جشنواره ابراز علاقه می‌کند.

نقد سینما؛ افخمی و جدال‌هایی برای حاشیه

از زمانی که گفته شد بهروز افخمی به «هفت» نمی‌رود و قرار است در برنامه دیگری در شبکه پنج حضور یابد ذهن‌ها برای دانستن جزییات برنامه جدید وی کنجکاو شد. افخمی همان ابتدا به یک شایعه پایان داد و گفت فراستی قرار نیست در این برنامه حضور داشته باشد و امید روحانی منتقد و بازیگر و میلاد دخانچی مجری تلویزیون به عنوان منتقدان برنامه با وی همراه شدند.

افخمی که معمولا اجراهای خود را با سخنان ژورنالیستی‌تری همراه می‌کند در «نقد سینما» تلاش کرد تا گفتگوهای صریح‌تری را رقم بزند. او که بارها از کلیدواژه‌هایی مثل پاپاراتزی استفاده کرده است و گاهی تلاش می‌کند برنامه هایش را با همین جنجال‌ها پیش ببرد در «نقد سینما» حاشیه‌های کمتری را رقم زد. نکته‌ای که پیش از این محمد تنکابنی تهیه‌کننده برنامه نیز  گفته بود و بیان کرده بود که این برنامه به دنبال جنجال نیست و قرار نیست فیلمی یا کسی را بکوبند.

در این برنامه نیز با گفتگوهای بدیع و نویی روبرو نبودیم و حتی گاهی به دلیل حضور مهمانان تکراری در این برنامه و «هفت» موضوع و جواب برخی از سوالات برای مخاطب یکسان و تکراری بود.

«نقد سینما» از یک منتقد جدید رونمایی کرد که شاید در آن چندان هم موفق نبود. میلاد دخانچی که او را با اجرای برنامه‌هایی مثل «جیوگی» و «سختانه» می‌شناسیم که دومی موافقان و مخالفان زیادی هم داشت و از جمله نقدها به وی در اجرای «سختانه» جهت‌گیری‌ها و نوع ادبیات و لحن وی بوده است.

با این حال ابتدا گفته شد میلاد دخانچی قرار است در حوزه مطالعات فرهنگی به نقد فیلم‌ها بپردازد اما وی گاهی در حوزه ساختاری فیلم‌ها ورود می‌کرد و گاهی هم نقدهایی که از وی در حوزه مطالعات فرهنگی مطرح می‌شد آنقدر فرامتن بود که افخمی و روحانی را هم به واکنش وامی داشت. به طور مثال برخی از این نقدها باعث شد افخمی به او متذکر شود