نگاهی به سندیت اظهارنظر «سلبریتی ها» در خصوص مسائل پژوهشی با تکیه بر نمونه اخیر «بهاره افشاری»

ادیبان و فرهیختگان به نقد اظهارنظر خام خانم بازیگر پرداختند

ادیبان و فرهیختگان به نقد اظهارنظر خام خانم بازیگر پرداختند
calendar سه شنبه 01 خرداد 1397 در 13:55
آینه نیوز: «جایگاه حقیقی سلبریتی ها در جامعه» مساله ای پُردامنه بوده و همچنان جای پرسش باقی می گذارد. از سویی اتفاقات هر روزه خبر از فاصله فاحش میان ادعاهای بسیاری از این گونه افراد علاقمند به چهره پردازی با واقعیت وجودی شان دارد. از جمله می توان به دانش اندک بسیاری از افراد مشهور اشاره کرد که در تمایزی آشکار با ادعاهای روشنفکرانه شان قرار می گیرد. و فقر فرهنگی وقتی ناشی می شود که چهره ها به دور از کمترین دانشی در جایگاه عالم قرار بگیرند.

آینه نیوز: «جایگاه حقیقی سلبریتی ها در جامعه» مساله ای پُردامنه بوده و همچنان جای پرسش باقی می گذارد. از سویی اتفاقات هر روزه خبر از فاصله فاحش میان ادعاهای بسیاری از این گونه افراد علاقمند به چهره پردازی با واقعیت وجودی شان دارد. از جمله می توان به دانش اندک بسیاری از افراد مشهور اشاره کرد که در تمایزی آشکار با ادعاهای روشنفکرانه شان قرار می گیرد. و فقر فرهنگی وقتی ناشی می شود که چهره ها به دور از کمترین دانشی در جایگاه عالم قرار بگیرند.

به گزارش آینه نیوز، انواع غلط های املایی که از میان پُست های مجازی «بهاره رهنما» رویت می شود و علاقه به خودنمایی این بازیگر پُرحاشیه که با نمایش تصویر مدرک تحصیلی اش رخ می نماید تا انواع اظهارنظرهای خام بازیگران و فیلمسازان ایرانی نمونه هایی از وجود تفاوت میان ادعا با واقعیت است. در تازه ترین نمونه از این دست موارد، عکس العمل «بهاره افشاری» نسبت به شعری از «سعدی» در اسکناس 10 هزار تومانی بوده است و خانم بازیگر که در کارنامه کاری اش هیچ نمونه ای از موفقیت را نمی توان یافت، بعد از مدتی دور بودن از فعالیت و ادای فیلمسازی با ساخت مستندی درباره اسب فوروارد جوان تیم ملی، به هوای به ثبت درآوردن کشفی تازه در اینستاگرام خودنمایی کرد. اتفاقی که همانند همیشه با استقبال رسانه های زرد فضای مجازی همراه شد تا کشف خانم بازیگر دست به دست بچرخد!

به گزارش آینه نیوز، نکته مهم نه دست یابی به اعتبار واقعی «یکدیگرند» یا «یک پیکرند» در شعر معروف سعدی شیرین سخن، بلکه یافتن میزان جایگاه یک بازیگر برای سندیت بخشی به مقوله ای است که نیاز به تحقیق و داشتن اطلاعات بسیار دارد و نیز نقد شرایطی است که امروز در فضای رسانه ای حاکم می باشد و هر شخصی به دور از بهره مندی از توانایی علمی لازم در هر زمینه ای ورود یافته و بدون وجود کمترین اطلاع اظهار نظر می کند. این در حالی است که بسیاری از محققان و دانشمندان به دور از کمترین هیاهو و خودنمایی، سال های بسیاری از عمر خود را صرف جستن و یافتن موارد علمی و ادبی و هنری می کنند.

در همین زمینه دکتر محمد جعفر یاحقی؛ استاد زبان و ادبیات فارسی، عضو پیوسته شورای  فرهنگستان زبان و ادب فارسی  و مدیر قطب علمی فردوسی  شناسی و ادبیات خراسان در  دانشگاه فردوسی مشهد در گفت و گو با ایبنا مواردی را مطرح کرد و از این منظر می توان میزان اشراف بازیگر معروف سینما و تلویزیون نسبت به نکته ای ادبی را برای مخاطبان حقیقت جو روشن ساخت. دکتر یاحقی درباره چگونگی تصحیح گفت: «برای تصحیح در ادبیات باید این بیت یا هر بیتی را از دو منظر بررسی کرد؛ یکی شرح و توضیح شرح و دیگری مسئله تحقیق و تصحیح نسخه شناسی و متن شناسی است. متون کلاسیک بر اساس نسخه  های خطی و دست نویس  های کهن تصحیح شده و ضبط درست آن به دست می  آید. این که من دلم چه می خواهد یا این گونه بهتر است یا این گونه می  پسندم مجاز نیست. بنابراین هر متنی ابتدا باید یک تصحیح انتقادی صحیح داشته باشد و براساس آن ضبطی که بر  اثر اجتهاد و تصحیح انتقادی مصححان آگاه پیدا می شود آن را ملاک قرار دهیم و سپس آن تصحیح انتقادی قابل تفسیر و تاویل است.» مدیر  قطب علمی  فردوسی شناسی و ادبیات خراسان افزود: «براساس مدارک گلستان سعدی که تصحیح شده و نسخه های کهنی که مربوط به اوایل قرن هشتم است یعنی 10، 15 سال بعد از مرگ سعدی که به احتمال زیاد باید خیلی به زبان سعدی نزدیک باشد و در واقع باید گفت به سخن سعدی از همه نزدیک  تر است تقریبا بالاتفاق تمام آن ها ضبط «یکدیگرند» را دارند، شادروان غلامحسین یوسفی که آخرین تصحیح را از گلستان ارائه داده و همه نسخه ها را دیده است می گوید. همه نسخه های این مصرع را به صورت «بنی آدم اعضای یکدیگرند» ضبط و ثبت کرده اند البته این بحث «یکدیگرند» صحیح است یا «یک پیکرند» از قدیم وجود داشته است.»

بهزاد زرین‌ پور؛ شاعر نیز نسبت به کشف خانم بازیگر واکنش نشان داد و در صفحه شخصی خود نوشت: «همان طور که می‌ بینید‌، خانم بهاره افشاری بازیگر در هیأت یک کارشناس ادبیات و عالم به تصحیح نسخ‌، همه بزرگان علم تصحیح را که به اتفاق این مصرع معروف سعدی را «بنی آدم اعضای یکدیگرند» ثبت و ضبط کرده‌ اند، متهم به بی‌ سوادی کرده‌ اند! پیداست که ایشان بدون داشتن اطلاعات درباره علم تصحیح و نسخه‌ خوانی کتاب‌ های ادبی و بدون اندکی تحقیق در این باره این سخن را گفته‌ اند. اگر چه برخی بر اساس دریافت شخصی خود تصور می‌ کنند «اعضای یک پیکرند» بر «اعضای یکدیگرند» رجحان معنی شناختی دارد اما اولا در هیچ یک از نسخ خطی «یک پیکرند» ضبط نشده است و بدون استثنا «یکدیگرند» ضبط شده است؛ ثانیا اعضای یکدیگرند معنی استعاری و مجازی دارد که غنی‌ تر از یک پیکرند است؛ ثالثا با آوردن یک پیکرند مصرع دوم حشو تلقی می‌شود. ایشان را به مطالعه توضیحات عالمانه استاد استادانم شادروان دکتر غلامحسین یوسفی در تصحیح بوستان توصیه می‌ کنم تا دیگر چنین در مسند بزرگان ننشیند و حکم باطل نراند.»

 اما استاد فقید مرحوم دکتر غلامحسین یوسفی در توضیحات گلستان (ص ‌٢٦٤) در تائید و تاکید صحت این مطلب نوشته اند: «اعضای یکدیگرند؛ چنین است در همه نسخه‌ ها.» البته بزرگان دیگری مانند مجتبی مینوی،‌ حبیب یغمایی و محمدعلی فروغی نیز نظر یوسفی را تایید کرده‌ اند. چنان که شادروان حبیب یغمایی در تایید نظر مذکور افزوده است: «در بیست سال قبل که با مرحوم فروغی کلیات سعدی را برای تجدید چاپ آماده می کردیم نسخه های بسیار معتبر و قدیم که تاریخ کتابت آنها از 717 و 724 به بعد بود در اختیار داشتیم. در همه این نسخه ها... قطعه معروف  «بنی آدم اعضای یکدیگرند» به همین عبارت نوشته شده و تاکنون هیچ نسخه ای از قدیم و جدید، خطی و چاپی به نظر اهل ادب نرسیده که به عبارتی جز این باشد. نکته دیگر اینکه در اینجا کلمه «یکدیگرند» معنی عام دارد و اگر به جای «یکدیگرند» فرض و تصور کنیم که «یک پیکرند» باید باشد (و چنین حقی نداریم) نه تنها مضمونی که در کمال بلندی است سقوط می کند بلکه لطف مصراع دوم که پیوستگی تمام به مصراع اول دارد از میان می رود. بنابراین جهات بر اهل ادب و طبع فرض است که این قطعه معروف را همچنان که سعدی فرموده و از عصر او تا کنون در همه نسخه ها نقل و کتابت شده بدانند و بخوانند: بنی آدم اعضای یکدیگرند/ که در آفرینش ز یک گوهرند» (یغما 11/45-46 ).

البته در این میان کسانی نیز هستند که شعر ماندگار شاعر جاودان ایران زمین را به شکل دیگری تفسیر کردند. چنان که قدمعلی سرامی در گفت‌ و گو با ایبنا گفت: «پیامبر اسلام (ص) می‌ فرمایند: «المومنون کجسد واحد». به نظر من سعدی گستاخی کرده و کلام پیغمبر را غلط تشخیص داده و به درستی، غلط تشخیص داده است؛ چرا که بنی آدم اعضای یک پیکر هستند و نه مومنین. در این کره زمین امکان دارد که یک میلیارد مومن باشد؛ با این تفاسیر شش میلیارد باقی مانده حقی ندارند و انسان نیستند؟ سعدی تشخیص داده است که اشتباه برداشت شده است و کل فرزندان حضرت آدم، یک پیکر هستند. سعدی می‌گوید «بنی آدم اعضای یک پیکرند/ که در آفرینش ز یک گوهرند» تاکید مصرع دوم در هم گوهری انسان‌ها با هم، نمی‌تواند باعث شود که یکی جز و یکی کل باشد. بنابراین اگر بگوییم که «بنی آدم اعضای یکدیگرند» یعنی یک بار شما کل هستید و من جز هستم و دفعه بعد برعکس؛ در حالی که چنین نیست و ما همه اعضای یک پیکر انسانی هستیم. شما یک سلول، من یک سلول و سایر افراد جامعه سلول‌ های دیگر این پیکر را تشکیل می‌ دهند.»

اما سعید حمیدیان، استاد دانشگاه نیز در گفت‌ و گو با ایبنا عنوان کرد: «بدون شک کلمه «یکدیگر» درست است؛ چرا که از نظر معنایی هم «یکدیگر» بهتر است. با این حال اختلاف درباره این بیت بسیار زیاد است و در طول سال‌ های گذشته اظهار نظرهای متفاوتی بیان شده است. برای مثال شما به آن بیت حافظ که می‌ گوید:‌‌‌ «کشتی‌ نشستگانیم (شکستگانیم) ای باد شرطه برخیز» نگاه کنید که هنوز عده‌ ای می‌گویند «شکستگان» و عده‌ ای نظر روی کلمه «نشستگان» دارند. من واقعا متوجه این جار و جنجال‌ ها نمی‌ شوم و نمی‌ دانم که چرا سال‌ هاست دوستان درباره این موضوع سخن می‌ گویند. من فکر می‌ کنم در پرداختن به این موضوع باید قائل به تساهل بود و بر اساس آنچه که صحیح می‌ پنداریم عمل کنیم. در کل اکثریت نسخ و جنبه نقلی قضیه به ما می‌ گوید که کلمه «یکدیگر» درست است.»

به گزارش آینه نیوز، آن چه در سخن بسیاری از ادیبان و فرهیختگان فارغ از آرا و نظرات صادره قابل دریافت است، پایبندی شان به جزئیات و دسترسی به اطلاعاتی قابل فهم است و از این رو مهم ترین نقد وارده به افرادی همچون «بهاره افشاری»-فارغ از صحت و سقم ادعاهایی که دارند- پرهیز آن ها نسبت به اظهارنظر در خصوص مسائلی است که نیاز به مجاهدت در دانش دارد و معمولا این گونه افراد کوچکترین تحقیق و پیش زمینه فکری درباره شان ندارند و از این رو با توجه به حجم گسترده فضای مجازی و استناد بسیاری از کاربران به اظهارنظر این گونه افراد مشهور، نباید به راحتی درباره سندیت مباحثی علمی و ادبی اظهار نظر کنند.

telegram instagram twitter email print chain

http://ainenews.ir/fa/news-details/6440/

chapta

نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.

نقد

تبلیغات

یادداشت

گفتگو