گفت و گوی تفصیلی و صریح «آینه نیوز» با «ابوالحسن داوودی» درباره فیلم «زادبوم»، چرایی سال ها توقیفش، جهان فیلمساز و فیلم «هزارپا»

خودم را آدمی سیاسی نمی دانم/تنگ نظرى برخی ها باعث توقیف «زادبوم» شده بود/فیلم «هزارپا» نوستالژی دهه 60 است اما ارتباطی به «نهنگ عنبر» ندارد/مهاجرت دخترم خودخواسته نبود/«رخ دیوانه» هم سیاسی است

خودم را آدمی سیاسی نمی دانم/تنگ نظرى برخی ها باعث توقیف «زادبوم» شده بود/فیلم «هزارپا» نوستالژی دهه 60 است اما ارتباطی به «نهنگ عنبر» ندارد/مهاجرت دخترم خودخواسته نبود/«رخ دیوانه» هم سیاسی است
calendar چهارشنبه 08 شهريور 1396 در 08:15
آینه نیوز: فیلم سینمایی «زادبوم» این روزها از محاق توقیف درآمده و نگاهش با رخسار تماشاگر پیوند یافته است. فیلمی که می توان در آن «وطن دوستی» را در فرازهایی از عشق و عاطفه یافت و همسو با دل «فریدون مشیری» شد که روزی نوشت: «من اینجا ریشه در خاکم» و می توان با چنین نگاهی، امید را بر این مدار قرار داد که «تو روزی باز خواهی گشت». گفت و گوی مفصل و صریح «آینه نیوز» با «ابوالحسن داوودی» از زاوایای مختلف معطوف به نکات فنی و دریچه های مفهومی جهت ورود به فیلم «زادبوم» شد و به سوالاتی درباره «هزارپا»ی در راهِ ابوالحسن داوودی منتهی گردید و کارگردان با تجربه سینمای ایران با وجود مشغله بسیار برای ساخت تازه ترین اثرش، با دقت و حوصله پاسخ گوی سوالات متعدد من شد که طی روشنی واژه ها تقدیم تان می گردد.

سرویس سینمایی «آینه نیوز»- مرتضی اسماعیل دوست: فیلم سینمایی «زادبوم» این روزها از محاق توقیف درآمده و نگاهش با رخسار تماشاگر پیوند یافته است. فیلمی که می توان در آن «وطن دوستی» را در فرازهایی از عشق و عاطفه یافت و همسو با دل «فریدون مشیری» شد که روزی نوشت: «من اینجا ریشه در خاکم» و می توان با چنین نگاهی، امید را بر این مدار قرار داد که «تو روزی باز خواهی گشت». گفت و گوی مفصل و صریح «آینه نیوز» با «ابوالحسن داوودی» از زاوایای مختلف معطوف به نکات فنی و دریچه های مفهومی جهت ورود به فیلم «زادبوم» شد و به سوالاتی درباره «هزارپا»ی در راهِ ابوالحسن داوودی منتهی گردید و کارگردان با تجربه سینمای ایران با وجود مشغله بسیار برای ساخت تازه ترین اثرش، با دقت و حوصله پاسخ گوی سوالات متعدد من شد که طی روشنی واژه ها تقدیم تان می گردد.

کارنامه فیلمسازی تان نشان از گزیده کاری می دهد و جدا از مقطعی که مسئولیت اجرایی در خانه سینما داشتید، در سال های دیگر نیز با صبر و حوصله به انتخاب موضوع برای تولید آثار دست زدید. در میان این نوع نگاه به حرفه فیلمسازی، ضرورت ساخت «زادبوم» از کجا آمد؟

«زادبوم» را با نگاهی میهن پرستانه ساختم و بیشتر از این که به چشم فیلمی سینمایی به آن نگاه کنم، در راستای پروژه ای ملی آن را دیدم و همه تلاش خود را کردم تا حرفی که به آن اعتقاد داشتم را در قالب فیلمی سینمایی در بیاورم. حقیقتش سال های زیادی بود که دوست داشتم فیلمی درباره وطن بسازم که مفهوم اصلی داستانش، عشق به سرزمین مادری باشد و به دور از هرگونه شووینیسم سعی کردم در فیلم خود معنای واقعی و درست علاقه مندی به وطن را نشان دهم. از طرفی سال ها بود که فرار مغزها از ایران اذیتم می کرد که چرا خیلی راحت ثروت های واقعی این کشور به دلیل معضلات در حال از دست رفتن است. مغزهای پُربار جوانان ما خیلی راحت از این کشور خارج شده و در اختیار دیگران قرار می گیرند و متاسفانه مسئولان هیچ کاری انجام نمی دهند و هیچ کس نیست که به این مساله فکر کند.

پس فاصله میان اصالت وطن دوستی با آرزوهای ثمر نیافته در کشور تبدیل به پروژه ای با نام «زادبوم» شد!

همین طور است. بعضی وقت ها حرف ها و برخوردهایی را نسبت به مساله مهاجرت و فرار مغزها می شنیدم که ناراحتم می کرد. برخی ها فکر می کنند هر کس به خارج از ایران برود، حتما ضد انقلاب و میهن فروش است. این افراد کوته فکر با این استدلال گمان می کنند که دیگران در کشور جایشان را گرفته اند و می خواهند با تهمت های نامناسب به اعتبار آن ها لطمه بزنند. این نوع تفکر چیزی بود که همیشه در طول یکی دو دهه گذشته به شدت من را اذیت می کرد و خیلی دوست داشتم آن را در قالب یک فیلم نشان دهم و به همه بگویم که ثروت ملی ما بیشتر از این که نفت و گاز و منابع طبیعی باشد، مغزهای فراری هستند که توجهی به آن ها نمی شود. افرادی که علاقمند به سرزمین خود هستند و جز عده ای معدود که شاید جهت گیری و سمت و سوی ضدیت با ایران را داشته باشند، بیشتر افراد سفرکرده افرادی عاشق هستند و نباید تصور کرد که مهاجران بر ضد کشور دارند رفتار می کنند. من کاملا اعتقاد دارم که اگر روزی این جماعت سفرکرده برگردند، ایران با توجه به شرایطی که دارد بهترین کشور دنیا خواهد شد. این نگاه هسته اولیه برای ساخت پروژه سنگین «زادبوم» بود.

با توجه به این که فرزندتان نیز در خارج از کشور زندگی و کار می کند، این نوع نگاه خاص پدرانه هم به متن و اجرای «زادبوم» کمک کرد؟

دقیقا. احساسی که هم من و هم دخترم درباره وطن داریم مشترک است. به هیچ عنوان مهاجرت دخترم خودخواسته نبود و فرزندم مجبور شد که به خارج از کشور کوچ کند. دخترم رشته طراحی صنعتی خوانده و جزو 7 شاگرد ممتاز المپیادی در مرحله فوق لیسانس بود. اما هیچ جایی برای کار برایش در کشور وجود نداشت؛ چون توجه به طراحی مبتکرانه اصلا جایگاهی ندارد؛ البته استثنائاتی هم وجود دارد اما برای کشور پهناور ایران اصلا کافی نیست. دخترم در خارج از کشور در محیطی مناسب قرار گرفت و می تواند از دانش خود در طراحی قطعات به بهترین شکل استفاده کند.

می توان گفت که در «زادبوم»، تخم گذاری لاک پشت ها و بازگشت شان به موطن استعاره ای برای پرداخت داستانی درباره بازگشت به اصالت و ریشه در خاک بودن است.

بله، البته داستان بازگشت لاک ‌پشت ‌های پوزه عقابی به موطن یک واقعیت است که آن ها 30 سال بعد از تخم گذاری دوباره از سمت دریا برمی ‌گردند و بچه هایشان را به دنیا می آورند. این واقعیت براساس نگاه زیست شناسانه است و هنوز نمونه هایش دارد اتفاق می افتد و هنوز در نقاطی مانند جزیره قشم که فیلمبرداری کردیم و حتی در کشورهای دیگر مانند قطر و کویت همین مسیر انجام می شود. یعنی ما براساس داستانی واقعی فیلم را ساختیم. البته همان طور هم که اشاره کردید وجود لاک پشت ها یک تمثیل است که تبدیل به درام تلفیقى شد تا فضایی جذاب را فراهم کند.

با استفاده از لاک پشت ها به تمهیدات قابل توجهی هم دست زدید. مثلا می توان از مونتاژ موازی بخش تخم گذاری لاک پشت ها با نمایی از تماشای فیلمِ پسربچه توسط پدر اشاره کرد یا این که در پایان فیلم شاهد تلفیق تصویری از ظهور لاک پشت ها پس از غیبتی دور با نمایی از ورود «امیرعلی» به ایران هستیم.

دقیقا. شما نگاه کنید تا سال های زیادی مهاجرت تنها شامل طبقات مرفه و متوسط جامعه ما می شد اما الان حتی طبقات محروم هم به مهاجرت های ناخواسته دست می زنند و از این بابت ارتباط در خانواده ها از هم گیسخته شده است. شما کمتر خانواده ای را سراغ دارید که عزیز مهاجری را نداشته باشد. مهاجرت هایی که بیشتر به شکل اجباری انجام شده و کمتر دیده ایم که مهاجرت های خودخواسته و با برنامه ریزی شده ای اتفاق بیفتد. اما به این رشد روزافزون مهاجرت نه تنها هیچ توجهی نمی شود بلکه حتی تصمیماتی در کشور گرفته می شود که به افزایش مهاجرت دامن می زند.

وقتی دوباره فیلم «زادبوم» را دیدم، در تیتراژ پایانی اش اشاره به فاصله زمانی طولانی جهت تولیدش کردید. این زمان طولانی تنها به دلیل تخم گذاری لاک پشت ها بوده است؟

زمان ساخت فیلم شامل 2 سال می شود و همین زمان هم به دلیل ثبت سکانس نهایی فیلم بود که می خواستیم تخم گذاری لاک پشت ها را به شکل واقعی نشان بدهیم.

دلیل این که نخواستید از انواع جلوه های ویژه و تمهیدات نرم افزاری برای ساخت بخش های خاص فیلم استفاده کنید، چه بود؟

امکانات CGI  در آن زمان  به اندازه اى نبود که بتواند  جذابیت شکل حرکتی لاک پشت ها را نشان دهد، به همین دلیل اصلا به سمت جلوه های ویژه و تصاویر CGI و تصاویر مکانیکی نرفتیم. ما برای هر چه واقعی تر نشان دادن تصاویر در سکانس فینال با یک گروه فیلمبرداری به محل تخم گذاری لاک پشت ها رفتیم و حدود یک هفته در آن جا ماندیم تا از بیرون آمدن لاک پشت ها فیلم بگیریم و آن صحنه ها کاملا به شکل مستند گرفته شد. ما حتی برای این کار حدود 1000 بچه لاک پشت رباتیک را به چینی ها سفارش دادیم تا برایمان بسازند. حتی روی نمونه های تولیدی کار شد ولی اشکال آن لاک پشت های ساخته شده این بود که اولا زیاد نمی توانستیم با دوربین به آن ها نزدیک شویم و نماهای نزدیک را داشته باشیم و دوم این که آن لاک پشت ها وقتی به آب می رسیدند، از کار می افتادند و این بخش برایم خیلی مهم و اساسی بود که حتما تصاویری از شناکردن لاک پشت ها را نشان دهم که چگونه وارد دریا می شوند.

بعد از این که قرار شد «زادبوم» بعد از سال ها اکران شود، تغییر و تحولی را در عناصر تصویری و شنیداری صورت ندادید؟ چون وقتی فیلم را در سینما دیدم به لحاظ بافت تصویری و باند صدا دچار معضلاتی بود! این مساله را از این جهت مطرح می کنم که شما خیلی با حساسیت فیلم می سازید و کیفیت اثر برایتان مهم می باشد.

احتمالا نسخه A فیلم را دیده اید چون من دوباره روی آن کار کردم. شما در اکران خصوصی فیلم را دیدید؟

خیر، دیروز در یکی از سالن های سطح شهر فیلم را دیدم.

به هر حال این فیلم جزو آخرین فیلم هایی بود که با دوربین فیلمبرداری 35 میلیمتری کار شد و اگر آن زمان شرایط دیجیتال وجود داشت می توانستیم کارهای بیشتری روی کیفیت تصویر انجام دهیم. صدای فیلم هم در ابتدا با سیستم S.R کار شده بود که دیگر تقریبا منسوخ شده است و از این جهت ما دوباره میکس صدای آن را انجام دادیم. از طرفی برای نزدیکی با فضای امروز برخی از سکانس هایی که به نظرم ریتم فیلم را کند می کرد را از فیلم درآوردم و از این جهت نسخه ی در حال اکران «زادبوم» در حدود 10 دقیقه کوتاه تر از نسخه اولیه شده است.

«زادبوم» به لحاظ ممیزی هم دچار تغییراتی شد؟

نه، به جز یک جمله در فیلم که دچار ممیزی شد، هیچ سانسوری به ما اعلام نشد.

وقتی فیلم را نگاه می کنیم، فارغ از سطح کیفی اثر برایمان جای شگفتی دارد که چرا فیلمی که در راستای توجه به وطن دوستی است باید 8 سال در محاق بماند! افراد مسئول چه دلیلی برای عدم اکران فیلم «زادبوم» به شما اعلام کردند؟

هیچ کس به شکل مشخصی درباره دلیل توقیف «زادبوم» چیزی نگفت و این فیلم هیچ وقت مساله ای نداشت و تنها تصور می کنم حسادت و دشمنی و تنگ نظرى برخی ها باعث توقیفش شده بود. فیلم «زادبوم» در جشنواره فجر سال 1387 موفق بود و 4 سیمرغ گرفت. جالب این که انقدر شرایط عدم اکران فیلم برایم بد گذشت که زمانی که اعلام شد می توانیم فیلم را نمایش دهیم، اصلا یادم نبود که «زادبوم» در جشنواره فجر آن سال 4 سیمرغ گرفته است و ما در پوسترو تیزری که برای اکران فیلم طراحی کردیم، به 3 سیمرغ اشاره کرده ایم و سیمرغ بخش بین المللی که از جایزه آسیا پاسیفیک گرفتیم را فراموش کردیم.

شاید برخی از دلواپسان دست به تعابیری حاشیه ای جهت نقد فیلم «زادبوم» بزنند و مواردی چون تاریخ پلاک گذاری شده در فیلم که اشاره به سال 1357 دارد و یا سرهنگ بازنشسته و از این دست موارد را موج آماج خود قرار دهند. خیلی صادقانه دوست دارم بشنوم که واقعا در ته نگاهتان چنین نگاه های سیاسی وجود داشت؟

به هیچ عنوان دنبال تعابیر سیاسی در فیلم «زادبوم» نبودم. اصلا چنین نیتی را که برخی ها اشاره می کنند، نداشتم و این ها شیطنت ها و شرارت هایی است که آن زمان علیه من و فیلمم انجام دادند و هنوز هم گاهی ادامه دارد. من کاملا براساس نگاهی اعتقادی به خانواده ایرانی سراغ «زادبوم» رفتم. به هر حال انقلابی که در کشورمان انجام شده است، جدا از موارد مثبتش، نکاتی منفی را هم به دنبال داشت و باعث گسسته گی شد که باید خیلی منطقی به آن نگاه کنیم.

منظورتان تبعاتی چون ایجاد فاصله میان نسل ها و نیز میان اعضای خانواده ها به لحاظ دیدگاه سیاسی است؟

دقیقا. یکی از مواردی که لاجرم اتفاق افتاد و باید به آن توجه می شد این بود که برخی از خانواده ها با وقوع این رویداد از هم پاشیده شدند. باید دعواهای سیاسی یک روزی خاتمه پیدا کند. سیاست برای راحتی زندگی آمده است نه این که نسل ها و آدم ها را از هم دور کند. نباید موجب ایجاد دشمنی میان برادر با برادر و یا پدر با پسر شود. در واقع سیاست اگر قرار باشد در شکل افراطی خود ابزاری برای دشمنی و دوری باشد، طبعا سیاست درستی نیست.

و شما به نقد سیاست و سیاست زدگی در «زادبوم» پرداختید که مانعی برای شکل گیری پیوند انسانی می تواند باشد. در جایی از فیلم «زادبوم»، پرسوناژ «سارا» اشاره به این دارد که در سن 16 سالگی وجه المصالحه پدرش و کاراکتری به نام «عسگری» شد!

بله، هنگامی که درامی شکل می گیرد نیاز است که یکسری از روابط را به کار بگیریم و وقتی از محوری استفاده می کنیم نیاز است آن را در طول فیلم پرورش دهیم و شخصیت دختر هم جزئی از این مساله می باشد. البته سیاست به خودی خود چیز بدی نیست و حتی در زندگی لازم است. سیاست اصولا جزو ملزومات زندگی امروز در جامعه جهانی است که اگر سیاست وجود نداشته باشد، قطعا کلاهمان پس معرکه است! البته سیاست هم خوب و بد دارد.

خودتان هم به نحوی علاقمند به سیاست نشان می دهید و در اتفاقاتی مانند انتخابات به روشنی جبهه گیری می کنید!

من هیچ وقت خودم را آدمی سیاسی نمی دانم و اگر وارد فضای انتخابات می شوم تنها براساس اعتقاداتم است و مبتنی بر سیاسی بودنم نیست. طبیعی است که گاهی به عنوان یک ایرانی فکر می کنم باید در برخی رویدادها کاری را انجام بدهم. از طرفی می دانید که رشته ام جدا از سینما، جامعه شناسی بوده است و همیشه از این منظر هم سعی کردم به جامعه نگاه کنم و آن چه لازم می باشد را انجام بدهم.

فیلم «زادبوم» را در آلمان ساختید که داستانی منتهی به عشق دختری آلمانی به پسری ایرانی دارد. چرا از میان کشورهای مهاجرپذیر این کشور را انتخاب کردید؟

به دلیل این که با آلمان آشناتر بودم و حدود 30 سال است که تقریبا هرساله به آلمان رفت و آمد دارم و آن جا را می شناسم. ضمن این که همیشه آلمانی ها را به دلیل توجه به اصل شهروندی و حس مسئولیت پذیری مورد نظر قرار دادم که بیشتر از مردمان کشورهای دیگر، احترام به قانون و حقوق شهروندی برایشان در شکلی ایده آل قرار دارد. این تعهدپذیری و پایبندی به قانون برایم خیلی مفید است و متاسفانه روز به روز در کشورمان میزان دور زدن قانون و بى اخلاقى و ریاکاری زیادتر می شود که همیشه برایم آزاردهنده است.

فکر می کنید اکران «زادبوم» بعد از گذشت سال ها از زمان تولید می تواند به لحاظ مفاهیم مستتر در اثر و نیز کیفیت ساخت فیلم مورد توجه مخاطبان امروزی قرار بگیرد؟

قطعا. البته باید این را هم در نظر بگیریم که شکل ارتباط مخاطبان نسبت به فیلم های مختلف متفاوت است. مثلا فرض کنید کسی که فیلم «رخ دیوانه» را به یاد دارد و جذب آن شده است شاید با فرم وساختار متفاوت ترى در «زادبوم» روبرو شود، چون هر کدام شکل و موضوع کاملا متفاوتی دارند. اما با توجه به موضوع مهمی چون وطن دوستی که تاریخ مصرف ندارد، به نظرم تماشاگر امروز هم می تواند علاقمند به دیدن «زادبوم» شود و تا به حال هم بازخوردهایی که از مخاطبان گرفته ایم همین مطلب را نشان می دهد. به نظرم تماشاگر به خوبی جذب موضوع فیلم «زادبوم» خواهد شد.

تنوعی که در موضوع و شکل ساخت فیلم های تان وجود دارد را در فیلم جدیدتان؛«هزارپا» هم شاهد خواهیم بود؟

 فیلم «هزارپا» می تواند فاصله بیشتری در مقایسه با فیلم های دیگرم داشته باشد و کلا یک فیلم متفاوت در کارنامه ام خواهد بود و حتی با بقیه کمدی های سینمای ایران هم فرق دارد.

چه شد بعد از مدت ها دوباره سراغ ساخت فیلمی کمدی رفتید؟ فضای پُررونق اکران آثار کمدی مشتاق تان کرد؟!

اصلا؛ به خاطر فروش بیشتر دنبال فیلم کمدی نرفتم. تنها به دلیل فضای امروز جامعه بود که احساس کردم جامعه ما انقدر عبوس و تلخ شده است که نیاز است کمی فضایی از شوخی را به مردم نشان دهیم. با وجود این که من بنا به مقتضای سنم سال ها بود که به سراغ مسائل جدی تر رفته بودم، در این دوره به نظرم رسید که می توانم مسائل جدی را در قالبی نشان بدهم که برای تماشاگر جذاب و مفرح باشد. متاسفانه روز به روز میزان افسردگی در کشورمان به شکل تصاعدی رو به افزایش است و از این بابت وظیفه خودم دیدم به عنوان یک فیلمساز برای تماشاگری که فشار زندگی دارد کمرش را خم می کند، فضایی متفاوت بسازم تا حداقل به اندازه یک فیلم هم که شده به نوعی موجب ایجاد شرایط روحی بهتری برای تماشاگر شوم.

جنس کمدی فیلم «هزارپا» در چه قالبی می گنجد؟ مثلا هجوآمیز است و یا نظری به کمدی سیاه داشته اید؟

در «هزارپا» کاملا فضا و جنس متفاوتی را تجربه می کنم و کلا مشابه این فیلم در سینمای ایران تجربه نشده است. البته بنا به نگاهی مبتنی بر سیاست می توان ارجاعاتی در این فیلم یافت. چون به نظر من همه چیز در این کشور سیاسی است و حتی آب خوردن هم سیاسی محسوب می شود.

یعنی «هزارپا» یک کمدی سیاسی است؟

نه به آن شکل مرسوم کمدی های سیاسی اما می توانیم آن را همانند مسائل دیگر به سیاست هم پیوند بزنیم و اگر به این شکل نگاه کنیم می توان گفت که «هزارپا» سیاسی است. البته برای من هیچ وقت تعبیر جذابی نبوده است که به عنوان یک فیلمساز سیاسی شناخته شوم و به نظرم اصلا تعبیر درستی در مورد من نیست، چون سیاست هیچ وقت برایم مبنای کار نبوده است. اما همان طور که گفتم هیچ موضوعی وجود ندارد که سیاسی نباشد و با این تعبیر حتی می توان فیلم «رخ دیوانه» را هم یک فیلم سیاسی محسوب کرد. فیلم «هزارپا» بیشتر از دورانی حرف می زند که در آن شاخه های سیاست اولا آشکارتر و حتی به تعبیری زلال تر بود و الان یک جور فضای سمپاتیک تری نسبت به آن وجود دارد.

منظورتان دهه 60 شمسی در ایران است؟

بله، در آن دوران آدم ها انسان هایی مسئولیت پذیرتر بودند و خیلی زلال تر و ساده تر و دوست داشتنی تر. در آن دوران این میزان بی اخلاقی های رایج در جامعه وجود نداشت و با وجود همه کمبودهای اقتصاد در شرایط جنگی فضای ارزشمندی را شاهد بودیم و برای من که در آن دوران زندگی می کردم، دهه 60 بسیار نوستالژیک است.

توجه به آن دوران و ساخت فیلمی مرتبط که ارتباطی به رکوردشکنی فیلم «نهنگ عنبر» ندارد؟!

به هیچ عنوان فیلم «هزارپا» و نوستالژی به نمایش درآمده در آن هیچ شباهتی به فیلم «نهنگ عنبر» و این گونه فیلم ها ندارد و جنس و شکل کاملا متفاوتی دارد. من به هیچ عنوان در زمان تولید فیلم به مسائل فروش آن فکر نمی کنم و تنها دوست دارم فیلم خودم را بسازم. فکر می کنم بعد از حدود 30 سال دیگر شاخصه و سلیقه فیلمسازی من برای مخاطب مشخص شده است و فارغ از خوب یا بد بودن فیلم هایم همیشه فیلمی را ساختم که آن را دوست داشتم و هیچ وقت به خاطر پول بیشتر دنبال کاری نرفتم.

قرار است اولین رونمایی از فیلم «هزارپا» در جشنواره فجر پیش رو باشد؟

فعلا هیچ تصمیمی در این باره نگرفته ام و نمی دانم اصلا به آن زمان می رسد یا نه!

با توجه به این که فیلم «رخ دیوانه»، جوایز بسیاری را در جشنواره فجر سال 1393 تصاحب کرد و جریان متفاوتی را در سینمای ایران رقم زد، شاید حضور «هزار پا» در این جشنواره همراه با خوش اقبالی باشد!

امیدوارم که فیلم تا آن زمان به اتمام برسد، چون فیلمی که من دوست دارم آن را بسازم قدری زمان می طلبد و در این میان چند سفر هم خواهم داشت. اگر فیلم تا زمان جشنواره فجر آماده شود، شاید در آن جا نمایش داده شود.

telegram instagram twitter email print chain

http://ainenews.ir/fa/news-details/3549/

chapta

نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.

نقد

تبلیغات

یادداشت

گفتگو