گفت و گوی «آینه نیوز» با مرتضی آتش زمزم کارگردان فیلم سینمایی «مالیخولیا»

«مالیخولیا» را 2 سال قبل از فیلم آقای فن تریه ثبت کردم!/ گفتند اول فیلم بنویسید که توهم است و عشق مثلثی نیست/ فیلم ها را در گروه آزاد اکران نکنید

«مالیخولیا» را 2 سال قبل از فیلم آقای فن تریه ثبت کردم!/ گفتند اول فیلم بنویسید که توهم است و عشق مثلثی نیست/ فیلم ها را در گروه آزاد اکران نکنید
calendar چهارشنبه 21 تير 1396 در 09:44
«آینه نیوز» به سراغ مرتضی آتش زمزم؛ کارگردان فیلم سینمایی «مالیخولیا» رفت که این روزها از کورس رقابت در اکران جامانده است. با این فیلمساز جوان درباره شرایطی که می تواند مسیری متفاوت را در اکران رقم بزند، تشابه عنوان و داستان «مالیخولیا» و دلیل پشت خط ماندن فیلم برای ساخت گفت و گویی به عمل آمد.

سرویس سینمای ایران «آینه نیوز»: «کیفیت اثر»، گزینه ای مطمئن برای موفقیت فیلمی در اکران سینمای ایران نخواهد بود و عوامل مختلفی در این سینما می تواند گاهی برگ برنده فیلمی شود و گاه موجبات سقوط سازنده اش را فراهم سازد. «آینه نیوز» به سراغ مرتضی آتش زمزم؛ کارگردان فیلم سینمایی «مالیخولیا» رفت که این روزها از کورس رقابت در اکران جامانده است. با این فیلمساز جوان درباره شرایطی که می تواند مسیری متفاوت را در اکران رقم بزند، گفت و گویی به عمل آمد که در ادامه می آید.

آقای آتش زمزم، چه شرایطی موجب شد که از قافله رقابت دور بمانید؟

ما چند سالی منتظر اکران فیلم «مالیخولیا» بودیم و مانند برخی از فیلم ها دچار مشکلاتی برای نمایش فیلم شدیم و با توجه به شرایط مختلفی که درباره مجوز نمایش و شرایط اکران در سینمای ایران وجود دارد و تعداد زیاد فیلم های پشت خطی به ناچار شرایط نامناسب اکران در گروه سینمایی آزاد را پذیرفتیم و در نهایت به سانس هایی محدود در زمان هایی نامناسب رسیدیم و همین شد که امروز شرایط خوبی در اکران نداریم.

معمولا همه صاحبان آثاری که در گیشه با شکست مواجه می شوند، همین دلایل را عنوان می کنند! به نظرتان نمی شود به سراغ گزینه های دیگری مانند «کیفیت نامناسب فیلم» و یا «دور بودن از ذائقه مخاطب» نیز فکر کرد؟!

من نمی گویم که فیلم «مالیخولیا» شاهکار است! اما نسبت به برخی از فیلم ها بهتر ساخته شده و تلاش داشتیم قصه ای روان را برای مخاطب تعریف کنیم و آن ها که فیلم را دیده اند به همین مساله اشاره می کنند. از طرفی شما ببینید که در چه ساعاتی فیلم «مالیخولیا» اکران می شود! من از اول انتظار بالایی برای اکران نداشتم اما از گروه سینمایی آزاد بیشتر از این انتظار داشتم. پیشنهادم به فیلمسازان دیگر این است که فیلمشان را در گروه آزاد اکران نکنند و من ترجیح می دادم فیلم «مالیخولیا» در گروه «هنر و تجربه» اکران شود و فرصت بیشتری را که فیلم ها در اکران این گروه در اختیار دارند، خیلی خوب است.

پس فکر می کنید اگر شرایط خوبی برای اکران داشتید، فروش خوبی می توانستید داشته باشید و کیفیت فیلم «مالیخولیا» را در حد استانداردی می دانید؟!

من از واکنش همکاران دیگر و مخاطبان سینما این مساله را می گویم که فیلم «مالیخولیا» را پسندیدند و تماشاگرانی که فیلم را دیدند، راضی بودند. از طرفی همه چیز که در اکران یک فیلم به پایان نمی رسد و آینده ای وجود دارد. فیلمسازهای خوبی داریم که فیلم های اولشان در اکران ناموفق بود ولی مسیرشان را عوض نکردند و الان هم گیشه را دارند و هُم حرفی برای گفتن. «مالیخولیا»، دومین فیلم من بعد از «مرگ سپید» است و قبلا فیلم های ویدئویی و تله فیلم داشتم و سعی کردم در «مالیخولیا» قصه ای سرراست را برای مخاطب بازگو کنم.

فیلم تان در کنار فیلم های کمدی و اثر فیلمساز شناخته شده ای چون حمید نعمت الله به اکران درآمد. شما فکر می کردید که مخاطب امروز سینمای ایران هنوز به دنبال جنس سینمای اجتماعی از نوع «مالیخولیا» است؟ پیش از ساخت فیلم به سراغ نیازسنجی مخاطب ایرانی نرفتید؟

فیلمنامه «مالیخولیا» در سال 1389 ثبت شد و هنگامی که در دولت دهم خواستیم آن را بسازیم به ما گفتند که عشق مثلثی و از این حرف ها است و مجوز ندادند و ما هم هر چه قدر توضیح دادیم که این شکلی نیست اثری نکرد تا این که در دولت بعد پروانه گرفت و سپس ساخته شد. اگر بخواهیم درباره نوع مخاطبان ایرانی هم صحبت کنیم، باید صادقانه گفت که امروزه 4 جنس فیلم مشتری دارند. اول فیلم های فیلمسازانی که بِرند هستند و فرقی هم نمی کند که فیلمشان خوب یا بد باشد و چون شناخته شده هستند، مخاطب خواهند داشت. دسته دوم فیلم هایی که بازیگران سوپراستار داشته باشند و حتی اگر فیلم خوبی نباشند باز هم فروش خواهند داشت. دسته سوم فیلم های کمدی هستند و باز هم کیفیت در جذب مخاطب موثر نیست. دسته چهارم هم فیلم های سفارشی هستند که پول ساخت و پخش آن توسط دولت و نهادها و ارگان ها تامین می شود و انقدر تیزر برایشان پخش می کنند که هزینه اش از کل بودجه سینمای ایران بیشتر است! البته من به مخاطبان ایرانی پیشنهاد می کنم از فیلم های فرهنگی و مستقل حمایت کنند.

چرا به سراغ داستان «مالیخولیا» رفتید و چنین عنوانی را انتخاب کردید؟ پیشتر فیلم های دیگری هم در سینمای ایران و جهان در این ارتباط ساخته شد مانند فیلم لارس فن تریه!

درست است. اصلا به نظرم اسم «مالیخولیا» می تواند تماشاگر را پس بزند و مردم دوست ندارند فضای پرتنش ببینند. به فیلم «ماگنولیا» که لارس فن تریه در سال 2011 هم ساخت، اشاره خوبی کردید اما باید بگویم که فیلم من مطابق ثبت در بانک فیلمنامه خانه سینما، 2 سال قبل از فیلم آقای فن تریه بوده است.

البته به مقدار زیادی قیاس میان فیلم شما و «ماگنولیا» دورافتاده است! مساله دیگر در خصوص گرایش بسیار زیاد فیلمسازان ایرانی به سینمای رئال اجتماعی است و این که دیگر گونه ها و فرم های سینمایی کاملا نایده گرفته می شود. فیلم «مالیخولیا» قابلیت این را داشت که در فضای متفاوتی از فرم بصری و حتی ژانر سینمایی روایت شود، چرا چنین نکردید؟

من وقتی که به دلیل ناحقی منتظر مجوز ماندم و بعد دیدم فیلم خوب «ماگنولیا» در این فاصله ساخته شد، ناراحت شدم و به نشانه اعتراض اسم فیلم خود را عوض نکردم. اما درباره ژانر فیلم هم باید بگویم که فیلم «مالیخولیا» را به شکل رئال-سورئال ساختم. در پاسخ به پرسش قبلی هم درباره دلیل ساخت «مالیخولیا»، باید به فیلمنامه خوبی اشاره کنم که به دستم رسید. قصه کوچکی پیدا کردیم و بسط و گسترش دادیم و سعی کردیم به خانواده ها هشدار بدهیم. دلیل گرایش به سینمای اجتماعی هم به خاطر قصه هایی است که در ارتباط با شرایط جامعه روایت می شود. بعد هم می دانیم که امکانات سینمای ایران محدود است و نمی توان سراغ هر ژانری را گرفت. البته من دنبال تجربه گرایی هستم اما بیشتر دوست دارم حتی اگر رمان می خوانم، رئال باشد.

فیلم «مالیخولیا» را در اصفهان ساختید. معماری آن شهر برای روایت فیلم موثر بود؟

یک بخشی از انتخاب شهر اصفهان به دلیل معماری آن جا است. در معماری ما هم افسانه و هم خرافه وجود دارد و این به داستان ما کمک می کرد. در معماری سنتی ما نشانه های زنانگی و مردانگی وجود دارد، مثلا مسجد شیخ لطف الله زنانه است و این ها می تواند در فیلم موثر باشد و به بار معنایی فیلم کمک کند. حرفه شخصیت ها هم در ارتباط با شهر اصفهان است. از طرفی من اگر چه اصالت شمالی دارم اما اصفهان به دنیا آمدم و بزرگ شدم و آن فضا را می شناسم.

فیلمنامه «مالیخولیا» که مدت ها منتظر دریافت مجوز بود، دستخوش تغییر گردید؟

همان فیلمنامه اولیه را ساختیم و آن زمان در پروانه ساخت به ما گفتند که فیلم تان درباره عشق مثلثی است و من گفتم اصلا مثلثی وجود ندارد و شخصیت دچار توهم شده است اما گفتند که اول فیلم بگویید که این توهم است و عشق مثلثی نیست.

یعنی زیرنویس بروید!

(با خنده) نمی دانم چه فکری می کردند. من گفتم اگر اول فیلم بنویسم که همه داستان لو می رود! به هر حال آن زمان با آن دوستان به زبان مشترک نرسیدیم و فیلم سرانجام با فاصله ای ساخته شد. من از روز اول بنا داشتم که کار فرهنگی کنم اما شرایط اکران فیلم همه چیز را به سمت دیگری می برد.

telegram instagram twitter email print chain

http://ainenews.ir/fa/news-details/3026/

chapta

نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.

نقد

تبلیغات

یادداشت

گفتگو